 |
| al tag |
Kayısı Ne Zaman Ve Nasıl Dikilir? Hangi Şehirlerde Yetişir? (A’dan Z’ye Kayısı Rehberi)
Kayısı yetiştiriciliği, yüksek getirisi olan ancak uzun vadeli ve dikkatli planlama gerektiren önemli bir tarımsal yatırımdır. Bahçe kurarken yapılan tek bir hata; toprak, para ve emek israfına yol açabilir. Bu nedenle iklim seçiminden fidan dikimine, sulamadan gübrelemeye kadar tüm süreçlerin tekniğine uygun yürütülmesi gerekir.
Peki, kayısı fidanı ne zaman dikilir, hangi şehirlerimizde yetişir ve dikimde nelere dikkat edilmelidir? İşte tüm detaylar...
🗺️ Kayısı Hangi Şehirlerde Yetişir?
Kayısı; kışı soğuk, yazı sıcak ve karasal iklim yapısına sahip bölgeleri sever. Yaz aylarında havadaki nem oranının düşük olması meyve kalitesi açısından hayati önem taşır.
Ülkemizde kayısı üretimi dendiğinde ilk akla gelen ve dünya çapında lider olan şehir Malatya'dır. Ancak iklim şartları uygun olan şu illerimizde ve çevrelerinde de yaygın olarak yetiştirilir:
Doğu ve İç Anadolu: Malatya, Elazığ, Erzincan, Sivas, Iğdır, Kahramanmaraş (Elbistan).
Ege ve Akdeniz (Erkenci Çeşitler): Mersin (Mut), Hatay, Antalya, Aydın.
Marmara ve Doğu Güneydoğu: Çanakkale, Bursa, Gaziantep.
🗓️ Kayısı Ne Zaman Dikilir?
Kayısı fidanı dikim zamanı bölgenin kış sertliğine göre belirlenir:
Sonbahar Dikimi (Tavsiye Edilen): Kış soğuklarının çok şiddetli geçmediği ılıman ve orta kuşak bölgelerde sonbahar dikimi tercih edilmelidir. Toprak nemi ve kış yağışları sayesinde fidanın tutma oranı yükselir ve ilkbaharda erken gelişme sağlar.
İlkbahar Dikimi: Kışların aşırı dondurucu ve sert geçtiği yüksek rakımlı bölgelerde ise don riskini atlatmak için ilkbahar başında dikim yapılmalıdır.
🏡 Bahçe Yeri Ve Toprak Seçimi
Kayısı ağaçları 8-10 metreye kadar boylanabilen, güçlü taç oluşturan yapılardır.
Konum Seçimi: İlkbaharın geç donlarından korunmak için çukur ve ova yerler yerine yamaç ve sırt alanlar tercih edilmelidir. Rüzgara ve güneşe açık güney, güneydoğu veya güneybatı yönleri idealdir. Sis çöken veya soğuk havanın biriktiği ırmak kenarlarından kaçınılmalıdır.
Toprak Yapısı: Ağır ve su tutan killi topraklar hariç; derin, iyi havalanan, süzek (geçirgen), tınlı, humuslu ve kireçli-tınlı topraklarda en yüksek verim alınır.
📐 Dikim Şekilleri Ve Aralıkları
Arazinin yapısına ve kullanım amacına göre 3 farklı dikim modeli uygulanabilir:
Kare Dikim: En yaygın modeldir. Sıra arası ve sıra üzeri mesafeler eşittir. Toprak yapısına göre 10x10 m veya 12x12 m aralıklarla uygulanır.
Dikdörtgen Dikim: Sıra aralarında ara ziraat (sebze veya yem bitkisi) yapılmak istendiğinde tercih edilir. Ortalama sıra arası 12 m, sıra üzeri 10 m olarak tesis edilir.
Üçgen Dikim: Meyilli ve yamaç araziler için en uygun modeldir. Fidanlar eşkenar üçgenin köşelerine 8-10 metre aralıklarla dikilir.
🌳 Fidan Dikimi Nasıl Yapılır? (Adım Adım)
Çukur Hazırlığı: Fidan çukurları sonbaharda yağışlardan önce 60 cm genişlik ve 60 cm derinlikte açılmalı ve toprak havalandırılmalıdır. Üstten çıkan toprak ile alttan çıkan toprak ayrılmalıdır.
Dikim Budaması: Dikim öncesi zedelenmiş kökler temizlenir (kök budaması). Gövde üzerindeki yan dallar kesilerek fidan 80-120 cm yükseklikten tepesi vurulur (sürgün budaması).
Harç Ve Dikim: Çukurun dibine üst toprak ile 1/3 oranında yanmış çiftlik gübresi karışımı doldurularak bir tümsek yapılır. Fidan bu tümseğe oturtulur.
Aşı Yeri Detayı: Dikimde en kritik nokta; aşı yerinin toprak seviyesinden 2-3 parmak yukarıda kalmasını sağlamaktır. Toprak ayakla sıkıştırılır, etrafına sulama çanağı yapılıp bolca can suyu verilir.
💧 Sulama Ve Gübreleme Takvimi
Sulama Zamanları (Malatya Ve Benzeri Bölgeler İçin):
Kayısıda suyun ağaç gövdesine doğrudan değdirilmemesi hayati önem taşır (kök boğazı çürüklüğünü önlemek için). Yaz boyunca ortalama 3-5 kez sulama yapılmalıdır:
1. Sulama: Çağala (meyve tutum) devresinde.
2. Sulama: Hasattan 15 gün önce.
3. Sulama: Hasattan hemen sonra.
4. Sulama: Ağustos ayında.
5. Sulama: Eylül ayında.
Gübreleme:
Çiftlik Gübresi: 2-3 yılda bir sonbaharda dekar başına 2-3 ton iyi yanmış hayvan gübresi toprağa karıştırılmalıdır.
Azotlu Gübre: Yarısı Şubat-Mart aylarında, diğer yarısı Mayıs-Haziran döneminde toprağa tırmıkla karıştırılır.
Fosforlu Gübre: Erken ilkbahar veya sonbaharda ağaç taç izdüşümüne açılan hendeğe verilip üzeri kapatılır.
Kaynak: Hayvancılık ve Tarım Blog
Siz bölgenizde hangi kayısı çeşidini yetiştiriyorsunuz? Yaşadığınız tecrübeleri yorumlarda bizimle paylaşın!