Yem Maliyetlerini Sıfırlayan Dev Kaynak: Çayır ve Meraları Doğru Otlatmanın 4 Altın Kuralı
Hayvancılık işletmelerinde toplam giderlerin %70 ile %80’ini yem maliyetleri oluşturmaktadır. Günümüz şartlarında karlı bir yetiştiricilik yapmanın ve girdi maliyetlerini düşürmenin en temel yolu, doğanın bizlere sunduğu en ucuz ve en kaliteli kaba yem kaynağı olan çayır ve meralardan doğru şekilde faydalanmaktır.
Ancak bilinçsiz ve aşırı otlatma, meralarımızın kurumasına ve verimsizleşmesine neden oluyor. Peki, meralardan maksimum verim alırken onları korumanın ilkeleri nelerdir? İşte sığır, koyun ve at beslemede mera kullanımının tüm detayları...
Meraları Doğru Kullanmak İçin Uyulması Gereken 4 Temel Prensip
1. Meraları Uygun Mevsimde (Otlatma Olgunluğunda) Otlatmak
Mera bitkileri fizyolojik olarak en zayıf oldukları dönem ilkbahar ve sonbahardaki yeniden büyüme evreleridir. Büyümenin başlangıcı ile besin depolama arasındaki bu "kritik periyotta" ağır otlatma yapmak bitkilere zarar verir.
Otlatma Olgunluğu Yüksekliği: Yüksek boylu bitkiler 20 cm, orta boylular 15 cm ve kısa boylu bitkiler 10 cm yüksekliğe ulaştığında otlatma başlatılmalıdır.
2. Meraları Kapasitesi Dahilinde Otlatmak
Bir meranın otlatma kapasitesi; toprağa ve vejetasyona zarar vermeden otlatılabilecek maksimum hayvan sayısıdır. Özellikle kurak bölgelerdeki mera bitkilerinin ancak %50 oranındaki otlatmaya dayanabileceği unutulmamalıdır.
3. Hayvanları Mera Üzerine Eşit (Üniform) Dağıtmak
Meranın her tarafının eşit otlatılması ve otlatılan alanın dinlenmesine fırsat verilmesi için Münavebeli Otlatma (Dönüşümlü Otlatma) sistemi uygulanmalıdır. Meranın eşit bölümlere ayrılarak otlatılması ve bitkilerin 3-4 hafta dinlenmeye bırakılması verimi katlar.
4. Yem Tipine Uygun Hayvan Türü İle Otlatmak
Merada tek bir hayvan türünün otlatılması mera kalitesini düşürür. Meranın yapısına göre:
Kısa boylu buğdaygiller: Koyunlar için,
Uzun boylu buğdaygil ve baklagiller: Sığır ve atlar için,
Çalı ve ağaçlık alanlar: Keçiler için idealdir.
Sığır, Koyun ve At Beslemede Mera Kullanımı
🐮 Sığır Besleme:
Sığırlar otları dilleriyle yüksekten koparırlar ve meraya en az zarar veren hayvanlardır.
Günde ortalama 7 saat otlayarak 70 kg mera otu tüketebilirler.
Kurudaki ve genç hayvanların besin ihtiyacını mera tek başına karşılayabilir. Ancak laktasyondaki (süt veren) ineklere ve buzağılara ek olarak tahıl karması ve protein takviyesi verilmelidir.
🐑 Koyun Besleme:
Merasız bir koyun yetiştiriciliği düşünülemez! İyi verimli bir hektar merada yılda 5-8 adet koyun beslenebilir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler: Sabah çiğ kalkmadan hayvanlar meraya çıkarılmamalıdır. Yağışlı havalarda veya yonca/üçgül meralarına çıkarılmadan önce hayvanlara mutlaka bir miktar kuru ot verilmelidir. Üçgül yiyen hayvana hemen su verilmemelidir. Ayrıca hastalık bulaşmasını önlemek için yaşlı koyunlar ile dişi kuzular ayrı sürüler halinde otlatılmalıdır.
🐴 At Besleme:
Bir at günde 12 saat merada otlayabilir. İyi kaliteli 1 hektar mera, 400 kg ağırlığındaki 3-4 atın yıllık kaba yem ihtiyacını karşılar.
Heavy iş ve antrenman yapan atların enerji ihtiyacı için mera otuna ek olarak canlı ağırlıklarının %0.75-1.50’si kadar tane yem takviyesi yapılmalıdır.
Özetle: Çayır ve Meralar Ülke Hayvancılığının Bel Kemiğidir
Gelişmiş ülkelerde hayvancılık tamamen yeşil yem ve meraya dayalı yapılır. Ülkemizde ise meralarımız hayvan varlığımızın kaba yem ihtiyacının ne yazık ki sadece 1/3’ünü karşılamaktadır.
Kaliteli çayır ve meralar yüksek protein (%10-30), kalsiyum, beta karoten, E ve B grubu vitaminleri bakımından zengin birer doğal depodur. Meralarımızı korumak, hem hayvan sağlığını ve ekosistemi destekler hem de üreticinin cebini korur.
Kaynak: Hayvancılık ve Tarım Blog
Siz bölgenizde münavebeli (dönüşümlü) otlatma sistemini uyguluyor musunuz? Meradaki tecrübelerinizi yorumlarda bizimle paylaşın!