Şap Hastalığı Nedir? Belirtileri, Bulaşma Yolları ve Korunma Yöntemleri
Hayvancılık sektöründe en büyük ekonomik kayıplara neden olan Şap Hastalığı (Foot and Mouth Disease), çift tırnaklı hayvanların (sığır, koyun, keçi, domuz vb.) son derece bulaşıcı ve viral bir hastalığıdır. Öldürücülüğü genç hayvanlar dışında düşük olsa da süt ve et verimindeki ani düşüşler nedeniyle işletmelere büyük zararlar verir.
Şap Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Hastalık virüs alındıktan sonra birkaç gün içerisinde hızlıca belirti göstermeye başlar.
Sığırlarda Belirtiler:
Yüksek Ateş: 40-41 °C’ye varan ani ateş yükselmesi.
Ağızda ve Dilde Yaralar: Ağız içinde, dilde ve diş etlerinde içi sıvı dolu su kabarcıkları (aftlar) ve sonrasında oluşan yaralar.
Şiddetli Salya Akıntısı: İpliksi ve köpüklü şekilde sürekli salya akması.
Ayak ve Tırnak Lezyonları: Tırnak arasında oluşan yaralar nedeniyle şiddetli topallık ve yürümekte güçlük.
Meme Başında Yaralar: Memede oluşan aftlar nedeniyle sağım güçlüğü ve süt veriminde ani durma/azalma.
Koyun ve Keçilerde Belirtiler:
Sığırlara göre daha hafif seyreder.
En belirgin semptom topallıktır. Ağızdaki yaralar genelde daha küçüktür ve gözden kaçabilir.
Gebe hayvanlarda düşük (abort) yapma riski yüksektir.
Şap Hastalığı Nasıl Bulaşır?
Şap virüsü doğada çok dayanıklıdır ve doğrudan ya da dolaylı temasla çok hızlı yayılır:
Hava Yoluyla: Rüzgar ve hava akımıyla kilometrelerce uzağa taşınabilir.
Doğrudan Temas: Hasta ve sağlıklı hayvanların aynı ortamda bulunması, solunum ve salya teması.
Ortak Ekipman ve Araçlar: Sağım makineleri, yem karma araçları, hayvan nakil araçları ve yetiştiricilerin çizmeleri/kıyafetleri aracılığıyla.
Şap Hastalığından Korunma ve Mücadele Yolları
Hastalık ortaya çıktıktan sonra kesin bir tedavisi olmadığından en etkili yöntem koruyucu tedbirlerdir:
Düzenli Aşılatma: İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından yürütülen koruyucu şap aşılama programları aksatılmadan uygulanmalıdır.
Karantina ve Biyogüvenlik: İşletmeye dışarıdan kontrolsüz hayvan sokulmamalı, yeni alınan hayvanlar en az 21 gün karantinada tutulmalıdır.
Dezenfeksiyon: Ahır girişlerinde dezenfektanlı havuz veya paspaslar kullanılmalı, bakıcılar ve araçlar temizlenmeden ahıra alınmamalıdır.
Hareket Kısıtlaması: Bölgede şap mihrakı görüldüğünde hayvan pazarlarına ve nakillerine getirilen kısıtlamalara kesinlikle uyulmalıdır.
(Kaynak: Hayvancılık ve Tarım)
Yasal Uyarı ve Telif Hakkı:
Bu içerik Hayvancılık ve Tarım platformuna aittir. İzinsiz, kaynak gösterilmeden tamamen veya kısmen kopyalanması, çoğaltılması ve yayınlanması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında yasaktır. Tüm hakları saklıdır.